{"id":29128,"date":"2020-06-22T10:05:57","date_gmt":"2020-06-22T07:05:57","guid":{"rendered":"https:\/\/www.revolvia.com\/?post_type=mmg_articles&p=29128"},"modified":"2020-06-22T10:05:58","modified_gmt":"2020-06-22T07:05:58","slug":"avrupa-komisyonu-amazonu-satici-verilerini-kotuye-kullanmak-ile-sucluyor","status":"publish","type":"mmg_articles","link":"https:\/\/www.revolvia.com\/en\/mmg-article\/avrupa-komisyonu-amazonu-satici-verilerini-kotuye-kullanmak-ile-sucluyor\/","title":{"rendered":"Avrupa Komisyonu, Amazon\u2019u Sat\u0131c\u0131 Verilerini K\u00f6t\u00fcye Kullanmak \u0130le Su\u00e7luyor"},"content":{"rendered":"\n

\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc taraf sat\u0131c\u0131 verilerinin ihlali, sat\u0131\u015f yapan ma\u011fazalar\u0131n, kimlere ne miktarda sat\u0131\u015f yapt\u0131\u011f\u0131ndan hangi b\u00f6lgede daha \u00e7ok sat\u0131\u015f yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131na kadar pek \u00e7ok bilgiyi i\u00e7ermekte. Konuyu daha detayl\u0131 anlatmak gerekirse, bir e-ticaret sitesi \u00fczerinde sanal ma\u011fazalar yer almakta. Bu sanal ma\u011fazalar, t\u00fcketicilere, ihtiyac\u0131 olan \u00fcr\u00fcnleri kulanm\u0131\u015f olduklar\u0131 e-ticaret sitesi arac\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile kulland\u0131rmakta. Sanal ma\u011fazalar\u0131n b\u00fcy\u00fck e-ticaret sitelerini kullanmas\u0131, yapt\u0131klar\u0131 sat\u0131\u015flar hakk\u0131nda kullanm\u0131\u015f olduklar\u0131 platforma veri sa\u011flamakta. B\u00f6ylelikle platform sayesinde sat\u0131\u015f yapan sat\u0131c\u0131n\u0131n sat\u0131\u015f verilerine ula\u015fan e-ticaret<\/strong> siteleri, daha sonra sat\u0131\u015f miktar\u0131 ve talebe g\u00f6re kendi markalar\u0131 ile ayn\u0131 \u00fcr\u00fcnleri sat\u0131\u015fa \u00e7\u0131kar\u0131yor. Bu duruma tr\u00f6st<\/strong> yani tekelle\u015fme <\/strong>ad\u0131 veriliyor. Ticarette tekelle\u015fmeyi \u00f6nlemek ad\u0131na Avrupa Komisyonu, perakende \u015firketleri korumak i\u00e7in zaman zaman antitr\u00f6st<\/strong> (tekelle\u015fmeye kar\u015f\u0131) politikalar g\u00fctmekte. Tekelle\u015fme ve \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc taraf bilgilerini kullanmakla en \u00e7ok su\u00e7lanan \u015firketlerin aras\u0131nda ise Amazon da yer almakta.<\/p>\n

Avrupa Komisyonu, ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 \u00e7al\u0131\u015fma ile, Amazon \u015firketinin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc taraf bilgilerini k\u00f6t\u00fcye kullan\u0131p kullanmad\u0131\u011f\u0131 ve tr\u00f6st olma \u00e7abas\u0131n\u0131 mercek alt\u0131na alacak. E\u011fer ara\u015ft\u0131rma sonras\u0131nda Amazon \u015firketi su\u00e7lu bulunur ise y\u0131ll\u0131k ciro miktar\u0131n\u0131n %10\u2019u civar\u0131nda yani 28 milyar dolar cezaya \u00e7arpt\u0131r\u0131lacak. \u00d6zg\u00fcr Demirta\u015f<\/a>\u2019\u0131n<\/strong> 2019 y\u0131l\u0131nda yay\u0131nlad\u0131\u011f\u0131 rapora g\u00f6re Amazon \u015firketinin 2019 y\u0131l\u0131 i\u00e7erisindeki tahmini cirosu ise 292.6 milyar dolar. Rekabet kurumlar\u0131n\u0131n<\/strong> b\u00fcy\u00fck \u015firketlere verdikleri para cezalar\u0131 ne yaz\u0131k ki onlar\u0131n tekelle\u015fme s\u00fcrecine herhangi olumsuz bir yans\u0131maya sebep olmuyor. Bir y\u0131l i\u00e7erisinde elde edilen cirolara bakacak olursak verilen cezalar pek cayd\u0131r\u0131c\u0131 de\u011fil. D\u00fcnya ticaretinin<\/strong> b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131n\u0131n art\u0131k sanal ortama ta\u015f\u0131nmas\u0131, bu tarz b\u00fcy\u00fck \u015firketlerin giderek b\u00fcy\u00fcmesine ve kontrol edilemez bir hal almas\u0131na sebep oluyor. Ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z d\u00fcnyada b\u00fcy\u00fck maddi varl\u0131klara sahip olmak \u015firketlere beraberinde g\u00fc\u00e7 de getirmekte.<\/p>\n

Ticarette tekelle\u015fmenin siyasi ve ekonomik boyutu<\/h3>\n

Ticarette tekelle\u015fmenin bize ne gibi bir zarar\u0131 dokunabilir? Bizler do\u011frudan t\u00fcketici<\/strong> olarak, k\u0131sa s\u00fcrede bunlar\u0131n etkisini g\u00f6rm\u00fcyoruz. Tekelle\u015fme politikas\u0131n\u0131n<\/strong> sonucu yok olan rakip firmalar ortadan rekabeti kald\u0131raca\u011f\u0131 i\u00e7in, fiyat politikalar\u0131n\u0131 keyfi olarak belirlemek b\u00fcy\u00fck \u015firketlerin insaf\u0131na kalacak. Olu\u015fan tekelle\u015fme sonucunda ise k\u00f6t\u00fc hizmet alma, y\u00fcksek fiyat verme, yetersiz destek gibi konularla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalabiliriz. Gerek ticaret gerek ba\u015fka konularda rekabet oldu\u011fu s\u00fcrece markalar m\u00fc\u015fteriyi \u00e7ekebilmek ad\u0131na kampanya, indirim vb. \u00e7al\u0131\u015fmalar y\u00fcr\u00fcterek m\u00fc\u015fteriyi memnun etmeyi ama\u00e7lar. Ancak bu rekabetin ortadan kalkmas\u0131, art\u0131k m\u00fc\u015fteri memnuniyetinin \u00f6neminin kalmamas\u0131 anlam\u0131na gelir. Zira m\u00fc\u015fteri, tekel markadan ba\u015fka t\u00fcketim \u00e7aresi kalmam\u0131\u015f duruma gelir.<\/p>\n

Amazon ve benzeri pek \u00e7ok b\u00fcy\u00fck \u015firket zaman zaman haks\u0131z rekabet yaratma konusunda ele\u015ftiriliyor. Bunun sebebi \u015firketlerin k\u00fc\u00e7\u00fck perakende<\/strong> sat\u0131\u015f firmalar\u0131n\u0131 eziyor olmas\u0131. Bunu \u00f6zellikle fiyat k\u0131rma politikalar\u0131 ile ger\u00e7ekle\u015ftiren b\u00fcy\u00fck \u015firketler, k\u00fc\u00e7\u00fck ya da orta \u00f6l\u00e7ekli i\u015fletmelerin iflas\u0131na sebep olabiliyor. Bunun \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ebilmek ad\u0131na \u00e7al\u0131\u015fmalar \u00e7o\u011fu zaman olsa da ne yaz\u0131k ki  y\u00fcr\u00fct\u00fclen bu \u00e7al\u0131\u015fmalardan pek sonu\u00e7 al\u0131nam\u0131yor.<\/p>\n

\u015eirketokrasi d\u00fcnya ticareti ve siyaseti i\u00e7in nas\u0131l tehlike olu\u015fturabilir<\/h3>\n

Terminolojide ve d\u00fcnya siyasetinde bu duruma verilen isim \u201c\u015firketokrasi\u201d olarak ge\u00e7mekte. \u015eirketokrasi kabaca k\u00fcresel imparatorlu\u011fa hizmet eden h\u00fckumet, banka ve \u015firketlere<\/strong> verilen genel isim. \u015eirketokrasi san\u0131lan\u0131n aksine ne yaz\u0131k ki bir komplo teorisi de\u011fil. \u015eirketokrasi, ortak hedef ve de\u011ferlere hizmet etmekte. Bu de\u011ferler d\u00fcnya \u00fczerinde d\u00f6nen paran\u0131n kontrol\u00fcn\u00fc, transferini sa\u011flamak ve toplumu t\u00fcketici bir toplum haline getirmek.<\/p>\n

\u015eirketokraside \u015firketler sizin ihtiyac\u0131n\u0131z olmayacak \u00fcr\u00fcnleri sizin sat\u0131n alman\u0131z\u0131 sa\u011flamaya ve maddi s\u00f6m\u00fcr\u00fcy\u00fc devam ettirmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131rlar. Bu alg\u0131ya y\u00f6netimine \u00f6rnek verecek olursak, X markas\u0131 bir ara\u00e7 ya da teknolojik cihaza sahip olman\u0131n, di\u011fer insanlar taraf\u0131ndan sizin daha sayg\u0131 duyulacak, daha prestijli olaca\u011f\u0131n\u0131z alg\u0131s\u0131na sahip olman\u0131z\u0131 sa\u011flar. Bu alg\u0131 y\u00f6netimi ve ileri d\u00fczey pazarlama<\/strong> stratejileri ile, d\u00fcnya genelinde insanlar, ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131n \u00f6tesinde t\u00fcketim yaparak mevcut kapital<\/strong> sistemin g\u00fc\u00e7lenmesini sa\u011flar. G\u00fc\u00e7lenen kapital sistem ile \u00fclke ekonomilerinde b\u00fcy\u00fck s\u00f6z sahibi olan \u015firketler, \u00fclkeler i\u00e7in ciddi anlamda tehdit olu\u015fturmaya ba\u015flar. Bunun sebebi, \u00fclke gelirlerinin b\u00fcy\u00fck \u00e7o\u011funlu\u011funun ortak da\u011f\u0131lmas\u0131 yerine tek bir yere kanalize olmaya ba\u015flamas\u0131. B\u00fcy\u00fck gelirler elde etmeye ba\u015flayan \u015firketler, di\u011fer devletlere, sahip olduklar\u0131 gelir ve mal varl\u0131klar\u0131n\u0131 ba\u015fka \u00fclkeye ta\u015f\u0131makla tehdit ederek, siyasal y\u00f6netimde kendilerine boyun e\u011fdirebilecek noktaya getirebilmekte.<\/p>\n

\u015eirketokrasiye \u00e7\u00f6z\u00fcm sa\u011flamak i\u00e7in sat\u0131n al\u0131m al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131m\u0131za dikkat etmek \u00f6nemli<\/h3>\n

\u015eirketokrasi sonucunda ki buna en b\u00fcy\u00fck \u00f6rneklerden biri Amazon diyebiliriz, ayn\u0131 zamanda dijital \u00e7a\u011f\u0131n getirmi\u015f oldu\u011fu g\u00fc\u00e7 sayesinde, \u015firketler daha \u00e7ok i\u015fi daha az \u00e7al\u0131\u015fan ile yapabilmekte, ya da freelance diye adland\u0131rd\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00e7al\u0131\u015fma \u015fekli ile, d\u00fcnyan\u0131n farkl\u0131 lokasyonlar\u0131ndan insanlara daha ucuza i\u015f yapt\u0131rarak \u00fclke i\u00e7erisindeki istihdam alanlar\u0131n\u0131n daralmas\u0131na da yol a\u00e7abilmekte. \u0130\u015fte t\u00fcm bu ve bunun gibi nice sorunla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalan devletler, siyasi a\u00e7\u0131dan \u015firketlerin alt\u0131nda ezilmemek ad\u0131na komisyonlar kurarak, rekabet d\u00fczeni alt\u0131nda bu \u015firketlerin b\u00fcy\u00fcmesini kontrol alt\u0131na almaya \u00e7al\u0131\u015fmakta. Geli\u015fen dijital \u00e7a\u011f<\/strong> ile \u015firketleri kontrol etmek zorla\u015f\u0131yor ve globalle\u015fen d\u00fcnyada ilerleyen y\u0131llarda i\u015flerin ne noktaya varaca\u011f\u0131n\u0131 kestirmek de olduk\u00e7a g\u00fc\u00e7.<\/p>\n

Son olarak bizler vatanda\u015flar olarak, elimizi kolumuzu ba\u011flamak gibi bir hataya d\u00fc\u015fmek yerine yerli sat\u0131c\u0131lar\u0131 ve yerel perakende firmalar\u0131n\u0131 desteklemek ad\u0131na, onlardan al\u0131\u015fveri\u015f yaparak, hem istihdam alanlar\u0131n\u0131 desteklemi\u015f, hem de \u00fclke ekonomisine daha sa\u011fl\u0131kl\u0131 katk\u0131larda bulunmu\u015f oluruz. Amazon \u015firketine kar\u015f\u0131 a\u00e7\u0131lan komisyon y\u00fcr\u00fctmesinin sonucunun ise ne zaman belli olaca\u011f\u0131 belli olmazken, tahminler bu \u00e7al\u0131\u015fman\u0131n ortalama 1 y\u0131l s\u00fcrece\u011fi y\u00f6n\u00fcnde. 1 y\u0131ll\u0131k s\u00fcrecin ard\u0131ndan kesilecek ceza ise maddi anlamda yetersiz kald\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in bu durum \u015firketlerin g\u00f6z\u00fcn\u00fc korkutan ve h\u0131z kesmelerini gerektirecek net bir durum yaratmamakta. Sonu\u00e7lar\u0131n neler olaca\u011f\u0131n\u0131 bekleyerek ilerleyen zamanlarda g\u00f6rece\u011fiz.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Amazon d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda pek \u00e7ok kullan\u0131c\u0131 taraf\u0131ndan tercih edilen online al\u0131\u015fveri\u015f sitelerinin belki de ba\u015f\u0131nda gelmekte. \u015eirket, sahip oldu\u011fu bu g\u00fc\u00e7 ile e-ticaret sekt\u00f6r\u00fcnde bir tekel olmaya ba\u015flam\u0131\u015f durumda. K\u00fc\u00e7\u00fck \u00f6l\u00e7ekli i\u015fletmeleri koruyabilmek ad\u0131na ve markalar aras\u0131 rekabeti dengeleyebilmek ad\u0131na Avrupa Komisyonu, Amazon\u2019a kar\u015f\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc taraf sat\u0131c\u0131 verilerini k\u00f6t\u00fcye kulland\u0131\u011f\u0131 gerek\u00e7esi ile bir dava haz\u0131rl\u0131yor.<\/p>\n","protected":false},"author":12,"featured_media":29129,"template":"","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"tags":[],"class_list":["post-29128","mmg_articles","type-mmg_articles","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"translation":{"provider":"WPGlobus","version":"3.0.0","language":"en","enabled_languages":["tr","en"],"languages":{"tr":{"title":true,"content":true,"excerpt":true},"en":{"title":false,"content":false,"excerpt":false}}},"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.revolvia.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/mmg_articles\/29128","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.revolvia.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/mmg_articles"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.revolvia.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/mmg_articles"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.revolvia.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/12"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.revolvia.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/mmg_articles\/29128\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.revolvia.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/29129"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.revolvia.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=29128"}],"wp:term":[{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.revolvia.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=29128"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}